Экономикалық серіктестікті нығайту: ЭКА Душанбеде өтетін Халықаралық инвестициялық форумда
Қазақстанның «Экспорттық-кредиттік агенттік» АҚ (бұдан әрі – ЭКА) Басқарма төрағасының орынбасары Айбол Балкин Душанбе халықаралық инвестициялық форумының жұмысына қатысты. Делегация құрамына сонымен қатар Тәжікстан Республикасындағы ЭКА-ның өңірлік директоры Рамеш Худоиев пен өңірлік менеджер Насимджон Хакимджонзода кірді.
Үлкен ауқымды шараға 30-дан астам елден 1000-нан астам делегат қатысты, соның ішінде халықаралық және өңірлік қаржы институттарының, сондай-ақ салалық ұйымдардың өкілдері бар. Форум Қазақстан Республикасы мен Тәжікстан Республикасының мемлекеттік құрылымдары мен іскерлік ортасы арасындағы конструктивті өзара әрекеттестікті талқылау және нығайту үшін негізгі алаң болып қызмет етті.
Күн тәртібінің басты тақырыбы көпқырлы сауда-экономикалық және инвестициялық әлеуетті ашу және іске асыру, сондай-ақ басым салаларда кооперациялық байланыстарды кеңейту болды: өнеркәсіп, агроөнеркәсіп кешені, қаржы секторы, туризм және басқа бағыттар, әсіресе «жасыл экономика» принциптерін дамытуға ерекше көңіл бөлінді.
Форум аясында Айбол Балкин бірқатар екіжақты кездесулер өткізді. Атап айтқанда, Тәжікстан Республикасының Үкіметі жанындағы Мемлекеттік материалдық резервтер агенттігінің директоры Нурмахмад Ахмедовпен келіссөздер барысында Қазақстандық мазут, өсімдік майы және бидай ұнының жеткізілу мүмкіндіктері талқыланды. Осы транзакциялардың қауіпсіздігі мен тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында ЭКА өз экспорттаушы клиенттерін жеткізілімдерге қатыстыруды қарастыруға дайын екендігін білдіріп, қысқа мерзімді дебиторлық қарызды сақтандыру құралын қолдануды ұсынды. Бұл өнім қазақстандық экспорттаушылар үшін коммерциялық тәуекелдерді азайтуға бағытталған.
Сонымен қатар, А. Балкин «Freedom Bank Tajikistan» басшылығымен кездесу өткізді. Кездесуде ЭКА құралдарын пайдалану механизмдері, сонымен қатар қазақстандық өнімдерді тәжік сатып алушыларға жеңілдетіп жеткізу және қаржыландыру мәселелері қаралды. Тараптар осы жылдың басында қол қойылған ынтымақтастық меморандумын іске асырудың маңыздылығын атап өтті.
Айбол Балкин Қазақстанның тауарлары мен қызметтерінің Тәжікстанға экспорт көлемінің тұрақты өсуіне назар аударды. 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан өнімдерінің жалпы экспорт көлемі 58 млрд теңгені құрады. Экспорттық ассортимент негізін тамақ өнеркәсібі өнімдері, АӨК өнімдері, металлургиялық өнімдер, сондай-ақ терең қайта өңделген жоғары технологиялық өнімдер, соның ішінде мұнай-химиялық өнімдер құрайды.
«Тәжікстан дәстүрлі түрде Қазақстанның Экспорттық-кредиттік агенттігінің экспорттық келісімдер портфеліндегі негізгі серіктестердің бірі болып табылады. Бұрын қол жеткізілген стратегиялық келісімдер негізінде біз Қазақстанның тауарлары мен қызметтерін экспорттау саласындағы сақтандыру және сауда қаржыландыру серіктестігін кезең-кезеңімен арттырудамыз. Көлемдерді одан әрі айтарлықтай ұлғайту үшін барлық қажетті макроэкономикалық және институционалды негіздер бар. ЭКА әр нарыққа жекеленген тәсілді ұстанып, белгілі бір өнімдер мен қызметтерге өңірлік қажеттіліктерді мұқият талдайды», – деді ЭКА Басқарма төрағасының орынбасары Айбол Балкин.
Форум барысында цифрландыру және жасанды интеллектіні мемлекеттік және корпоративтік басқаруға енгізу мәселелеріне арналған арнайы панельдік сессиялар өткізілді. Қазақстанның Экспорттық-кредиттік агенттігі серіктестерге «Экспорттаушының жеке кабинеті» цифрлық платформасын таныстырды – бұл инновациялық сервис шынайы уақыт режимінде өтінімдердің мәртебесін бақылауға мүмкіндік беріп, экспорттық бизнес-процестердің тиімділігі мен ашықтығын едәуір арттырады.
Форум қорытындысы бойынша қатысушылар ұйымдастыру деңгейінің жоғары екенін атап өтіп, қол жеткізілген келісімдер Қазақстан мен Тәжікстан арасындағы екіжақты ынтымақтастықты жан-жақты дамытуға берік негіз болатынына сенім білдірді, бұл экономикалық интеграцияны нығайтуға және бірлескен бастамаларды ілгерілетуге ықпал етеді.
Келесі Душанбе халықаралық инвестициялық форумын 2027 жылы өткізу жоспарланып отыр.
Еске салсақ, Душанбе қаласында 2019 жылдан бастап ЭКА-ның Тәжікстандағы шетелдік өкілдігінің кеңсесі жұмыс істейді. Кеңсенің қызметі тәжік импорттаушылар мен қазақстандық экспорттаушылар арасындағы тікелей өзара әрекеттестікті дамытуға, сондай-ақ ЭКА қаржылық құралдарын қолдану арқылы сыртқы сауда айналымын кеңейтуге бағытталған.
