Шығыс Қазақстан облысында ЭКА роуд-шоуы қалай өтті?
2025 жылғы 13–14 тамызда Қазақстанның Экспорттық-кредиттік агенттігі (ЭКА) Шығыс Қазақстан облысында роуд-шоу ұйымдастырды. Екі күндік бағдарлама аясында өңірдегі экспортқа бағытталған кәсіпорындарға арналған баспасөз туры және әлеуетті экспорттаушылар – бизнес өкілдеріне арналған семинар өтті. Іс-шара облыс әкімдігі мен өңірлік «Атамекен» кәсіпкерлер палатасының қолдауымен ұйымдастырылды.
Роуд-шоу компания қызметін жан-жақты таныстырып, оның мүмкіндіктері мен елдің шикізаттық емес экспортын ынталандыруға бағытталған қаржылық құралдар туралы ақпарат беруге мүмкіндік жасады.
ЭКА – Қазақстандағы негізгі даму институттарының бірі. Агенттік басым салаларда шикізаттық емес сектор өнімдерінің экспортын өсіруді сақтандыру және кепілдендіру құралдары, алдын ала экспорттық және экспорттық-саудалық қаржыландыру арқылы қолдайды.
Агенттік экспорттаушы кәсіпорындарға, екінші деңгейлі банктерге және Қазақстанның Даму банкіне сыртқы сауда операцияларында төлем жасалмау қаупінен сақтандыру қорғанысын ұсынады, сондай-ақ шетелдік сатып алушылармен байланыс орнатуға жәрдемдесіп, экспорттаушыларға жаңа өткізу нарықтарын табуға көмектеседі.
2025 жылы қолдау 80-нен астам экспорттаушыға көрсетілді, олардың ішінде шағын және орта бизнес басымдыққа ие – жалпы қолдау көрсетілген жобалардың 70%-ы осы секторға тиесілі.
Экспорттың негізгі үлесін азық-түлік өнімдері, металл өнімдері, мұнай өңдеу өнімдері, химия өнеркәсібі, агроөнеркәсіп кешені және құрылыс материалдары құрайды.
Басты экспорт бағыттары – Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Қытай, Ресей Федерациясы, Беларусь, Армения, Әзербайжан, Моңғолия және БАӘ.
Жалпы, 2025 жылдың бірінші жартыжылдығында ЭКА көрсеткен қолдау көлемі 333 млрд теңгеден асты, ал жыл соңына қарай 600 млрд теңгеге жетеді деп күтілуде. Бұл ретте Шығыс Қазақстан облысы ЭКА қолдауын алған экспорттаушылар арасында алғашқы үштікке еніп, жалпы сомасы 30 млрд теңгеге қолдау алды. 2024 жылдың қорытындысы бойынша агенттік қолдауымен 10-нан астам экспортқа бағытталған компания жалпы құны 62 млрд теңгеден асатын жобаларды жүзеге асырды.
Шығыс Қазақстан облысының экспортты дамытуға әлеуеті зор. Осыған байланысты ЭКА өңір кәсіпкерлігін дамытуға, компанияларға жаңа нарықтар мен мүмкіндіктерге қол жеткізуге қолдау көрсетуді жалғастыруды жоспарлап отыр.
Баспасөз туры барысында қатысушыларға экспорт көлемін арттыру және шетелдік сатып алушыларды іздеу, өндірісті жаңғырту және заманауи технологияларды енгізу, сондай-ақ жаңа жұмыс орындарын құру және өнім ассортиментін кеңейту тәжірибесі таныстырылды. Мысал ретінде «Altyn Shyghys» ЖШС, «Востокмашзавод» АҚ және «ALTAI MAI» ЖШС сияқты кәсіпорындар ұсынылды.
Роуд-шоудың екінші күні «Ашық есік күніне» арналды. Бағдарлама аясында кәсіпкерлерге арналған қолдау шаралары бойынша семинар және B2B-кездесулер өтті. Іс-шараға агроөнеркәсіп кешені, жеңіл және тамақ өнеркәсібінің өкілдері қатысты.
ЭКА өңірлік менеджері Алтынгүл Төлегенова кәсіпкерлерге қолдау құралдары туралы айтып, жаңа өнім – экспорттық операцияларды кепілдендіру тетігін ерекше атап өтті.
Талқыланған негізгі тақырыптардың бірі – алдын ала экспорттық қаржыландыру құралы болды. Бұл механизм жылдық мөлшерлемесі 12,6%-дан аспайтын тиімді несие шарттарын ұсынады. Ол коммерциялық банктер және Қазақстанның Даму банкі арқылы қолжетімді. ЭКА өкілінің айтуынша, бұл – шикізат сатып алу және экспорттық партияларды дайындау үшін айналым қаражатын қамтамасыз ететін ең танымал қаржылық өнім.
«Роуд-шоу қорытындысы бойынша өңір кәсіпкерлерімен өзара іс-қимылдың нақты ұсыныстары әзірленді. Олардың тарапынан агенттік жұмысына нақты қызығушылық бар. Мұндай іс-шаралар бізге ашық болуға, естілетін және ең бастысы – пайдалы болуға мүмкіндік береді, осылайша көбірек экспорттаушыларды тартамыз», — деп атап өтті ЭКА өкілдері.
Агенттік ауқымды мақсаттар қояды. Оларды жүзеге асыру үшін жаңа өнімдер әзірленіп, қолданыстағы құралдар жетілдіріледі. Олар әлемдік стандарттарға және нақты нарықтардың сұранысына бейімделген. Ерекше назар цифрландыру мен жасанды интеллектке аударылып отыр, бұл клиенттермен өзара әрекеттесуді жеңілдетеді.
Цифрлық сервистердің дамуы арқасында агенттік қызметтерін алу оңайырақ болды. Экспорттаушылар өтінімді ЭКА-ның ресми сайтындағы жеке кабинет немесе bgov.kz порталы арқылы бере алады. Жүйе өтінім мәртебесін нақты уақыт режимінде қадағалауға мүмкіндік береді.
ЭКА қызметін шикізаттық емес тауарлар, жұмыстар және қызметтер өндіретін кез келген қазақстандық кәсіпорын пайдалана алады.
Соңғы он жылда ЭКА жалпы сомасы 1,8 трлн теңгеден асатын 300-ден астам экспорттаушыға қолдау көрсетті.
